West-Terschelling

Het oude dorp aan de voet van de Brandaris ligt daar ingeklemd tussen hoge duinen en de zee. Er is lang gedacht dat het dorp pas is ontstaan nadat er een toren was gebouwd ten behoeve van de scheepvaart door het Vlie, maar die gedachte is niet houdbaar, de vroegere parochiekerk, de St. Nicolaaskerk, moet immers van vóór 1270 dateren, terwijl de overeenkomst over de bouw van een voorganger van de Brandaris van 1323 is.

Het dorp heeft vele namen gehad: de parochie van de Schelling, Schelling, St. Brandariusparochie en ook Sint Brandariuskerke. Op oude kaarten staat St. Brandarius op St. Brandaris of kortweg Brandaris. In 1666 stak Robert Holmes dan ook volgens eigen zeggen 'a town called Brandaris' in brand.

Te land was toen allang de naam 'dorp van het Westeinde' in gebruik. Later werd dat Wester Schelling, of Westerschelling, ook wel West ter Schelling en nu dus officieel West-Terschelling. De naam Brandaris, ooit de naam van het dorp, is nu alweer eeuwenlang gereserveerd voor de toren.

Glas-in-loodraam van het O.L. Vrouweklooster te Brugge met de afbeelding van Sint Nicolaas en Sint Brandaan, de laatste met brandhaak en een brandende kerk.

Het dorp op de zandplaat werd zodanig bekend, dat de naam Schelling op den duur de naam Wexalia verdrong. Die werd voor het laatst gebruikt in 1482 door Folkert Popma. In de 16e eeuw had het dorp een langgerekte vorm op veilige afstand van het water. In een zeilaanwijzing uit 1566 is sprake van de Langebuurt huizen. Deze naam is terug te vinden in de oorspronkelijke naam van de Commandeurstraat: Langebuurtstraat, en eerder en beter: Lange Buren. In diezelfde zestiende eeuw begon een zandplaat in de Waddenzee langzaam maar onweerstaanbaar op te schuiven in de richting van het dorp. Hierdoor werd de oever voor het dorp steeds verder afgebroken. Kerk en kerkhof werden een prooi der golven, de oude toren werd ondermijnd en viel om. De door al dit geweld van de zee ontstane baai vormt nu een mooie haven.