Terschelling op de kaart bekeken

Ondanks het feit dat Terschelling op vele oude (zee)kaarten voorkomt, zijn er maar weinig die meer duidelijkheid geven over hoe het eiland er precies uitzag. Op de zeekaarten ging het om de richting waarin een, als landmerk dienende toren, gezocht moest worden.

'Schellinger land', een kaart van de landmeter Sybrandt Hansz, getekend omstreeks 1603, waarschijnlijk op basis van een oudere kaart. De eerste tekst in het kader aan de rechterkant luidt: "Beschrivinghe van Schellinger lant ende vande nieuwe bedyckte landen met ook gelegentheyt van de buiten landen so noch onbedyckt leggen affgesien ende gemeeten met sypsche dyckroeden van 12 voeten ende yder voet van 12 duymen. By my Sybrandt Hansz geadmitteerde landmeeter vanden Hove van Vrieslant."

De exacte locatie was niet van belang. De eerste kaart waarop enkele bijzonderheden te vinden waren dateerd uit 1529/1530. De kaart is waarschijnlijk een kopie van een bestaande kaart, wat in die tijd een gewoonte was aangezien het opmeten van land een enorm karwei was, waarop bevindingen van de maker ingetekend zijn. Ondanks het feit dat er maar een klein stukje van Terschelling op staat, is het voor de geschiedenis van groot belang. Te zien zijn een toren bij een duinenrij en een rechte kustlijn met iets dat op bebouwing lijkt. De toren is de in 1593 in zee gevallen oude St. Brandarius.

In de loop der tijd zijn er om uiteenlopende redenen meerdere kaarten van Terschelling gemaakt. Enkele zijn in de loop der geschiedenis verloren gegaan, anderen zijn bewaard gebleven. Ook in de juistheid van de kaarten zitten verschillen. De meeste kaartbeelden van Terschelling en Vlieland dienden meer tot vermaak dan tot lering. Pas in 1794 ging landmeter Jan Peereboom Boudewijnzoon over tot tot het in kaart brengen van Terschelling en Vlieland. Dit werd de eerste vrij nauwkeurige kaart waarin de plaatsen van de dorpen juist zijn weergegeven.